Page 15 - วิศวกรรมสาร ปีที่ 78 ฉบับที่ 3 กรกฎาคม - กันยายน 2568
P. 15
การเปลี่ยนผ่านจากถนนสู่ราง: โอกาสลดต้นทุนโลจิสติกส์ และความท้าทายของผู้ประกอบการไทย
ประมาณการปริมาณการขนส่งสินค้าในภาคคมนาคม
ข้อมูล O-D ทางถนน มีจ�านวน 17982 คู่ O-D และข้อมูล O-D ทางราง มีจ�านวน
203 คู่ O-D ข้อมูล O-D ซึ่งมีหน่วยเป็น ตัน สามารถประมาณการปริมาณการ
ขนส่งสินค้าในภาคคมนาคม ในหน่วย ตัน-กิโลเมตร ได้โดยการหาระยะทางระหว่าง
ต้นทาง-ปลายทาง แล้วคูณด้วยปริมาณการขนส่งสินค้า สามารถค�านวณได้ดังนี้
ปริมาณการขนส่งสินค้า (ตัน-กิโลเมตร) = ปริมาณการขนส่งสินค้า (ตัน) x
ระยะทางจากต้นทาง-ปลายทาง (กิโลเมตร)
ประมาณการต้นทุนการขนส่งในภาคคมนาคม
ประมาณการต้นทุนการขนส่งในภาคคมนาคม จากสัดส่วนการขนส่งสินค้า
ในแต่ละรูปแบบคูณด้วยต้นทุนการขนส่งสินค้าแต่ละรูปแบบ โดยปริมาณการขนส่ง
สินค้าแยกตามรูปแบบการขนส่งในหน่วยล้านตัน-กิโลเมตร และสัดส่วนรูปแบบ
การขนส่งแสดงได้ดังหัวข้อ 2.1
การประมาณการและคาดการณ์ต้นทุนการขนส่งสินค้า ในปี พ.ศ. 2566 ใช้ค่าในการ
ค�านวณดังแสดงในตารางที่ 2
ตารางที่ 2 ต้นทุนการขนส่งสินค้า (บาท/ตัน - กิโลเมตร) ในปี พ.ศ. 2566
รูปแบบการขนส่ง ต้นทุนการขนส่งสินค้า (บาท/ตัน - กิโลเมตร)
ทางถนน 1.54
ทางรถไฟ 0.79
ในการประเมินต้นทุนการขนส่งสินค้าในภาคคมนาคม สามารถค�านวณได้ดังนี้
ต้นทุนการขนส่งสินค้าในภาคคมนาคม = ต้นทุนการขนส่งสินค้า (บาท/ตัน - กิโลเมตร) x
การขนส่งสินค้า (ตัน - กิโลเมตร)
การวิเคราะห์สัดส่วนต้นทุนการขนส่งต่อ GDP
การวิเคราะห์สัดส่วนต้นทุนการขนส่งต่อ GDP ใช้ต้นทุนการขนส่งรวมหาร GDP
จะสามารถค�านวณสัดส่วนต้นทุนการขนส่งต่อ GDP สามารถค�านวณได้ดังนี้
สัดส่วนต้นทุนการขนส่งต่อ GDP (%) = ต้นทุนการขนส่งสินค้าในภาคคมนาคม
(พันล้านบาท) ÷ GDP (พันล้านบาท)
แนวคิดการเปรียบเทียบ Scenario
ในการศึกษาความเป็นไปได้ในการปรับเปลี่ยนรูปแบบการขนส่งสินค้าเพื่อเพิ่ม
ประสิทธิภาพ ลดต้นทุน และลดผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม หนึ่งในแนวทางที่ส�าคัญคือการ
ส่งเสริมให้เกิดการเปลี่ยนรูปแบบการขนส่ง (Modal Shift) จากระบบที่พึ่งพาทางถนนเป็น การขนส่ง (Modal Shift) ซึ่งสามารถ
หลัก ไปสู่ระบบรางที่มีความยั่งยืนมากกว่า เพื่อให้การวิเคราะห์มีความครอบคลุมและเป็น เปรียบเทียบแนวทางการพิจารณาและ
ระบบจึงได้มีการก�าหนดกรอบแนวคิดในการสร้างกรณีศึกษา (Scenario) โดยแบ่งออก วิเคราะห์ข้อมูลต้นทาง-ปลายทางของการ
เป็น 2 รูปแบบหลัก ได้แก่ กรณีฐาน (Base Case) และกรณีที่มีการเปลี่ยนแปลงรูปแบบ ขนส่งสินค้าของประเทศ รายละเอียดดังนี้
วิศวกรรมสาร l ปีที่ 78 ฉบับที่ 3 กรกฎาคม - กันยายน 2568 15
