Page 58 - วิศวกรรมสาร ปีที่ 79 ฉบับที่ 1 มกราคม - มีนาคม 2569
P. 58
ความเสี่ยงในการวิบัติและพังทลายของโครงสร้าง
ความผิดพลาดในออกแบบ (Design Errors) ตัวอย่างเช่น ก�าหนดต�าแหน่งหรือมิติขององค์ประกอบต่าง ๆ ผิดพลาด
เป็นความบกพร่องที่เกิดขึ้นตั้งแต่ขั้นตอนการวางแผนและค�านวณ ใช้วัสดุที่มีคุณภาพต�่ากว่ามาตรฐาน ไม่มีการทดสอบวัสดุเพื่อ
ออกแบบทางวิศวกรรม ตัวอย่างเช่น ก�าหนดสมมติฐานในการ ควบคุมคุณภาพ ปฏิบัติงานตามขั้นตอนหรือวิธีการก่อสร้างไม่ถูกต้อง
ออกแบบไม่ถูกต้อง เลือกใช้วัสดุไม่เหมาะสม ค�านวณน�้าหนัก ใช้เครื่องจักรไม่เหมาะสมกับงานหรือไม่ถูกต้องตามวิธีการ โครงสร้าง
บรรทุกผิดพลาด ไม่ได้พิจารณาแรงกระท�าบางอย่างที่เกิดขึ้น ไม่ได้ ชั่วคราวไม่สามารถรับน�้าหนักได้ ตลอดจนอุบัติเหตุที่อาจเกิดขึ้น
พิจารณารูปแบบหรือเงื่อนไขการวิบัติให้ครบถ้วน ก�าหนดรายละเอียด ระหว่างการก่อสร้าง เป็นต้น
โครงสร้างไม่เป็นไปตามข้อก�าหนดหรือไม่ได้มาตรฐาน รวมถึงจัดท�า
แบบก่อสร้างไม่ถูกต้อง เป็นต้น ทั้งหมดนี้ล้วนเป็นผลท�าให้โครงสร้าง การใช้งานในสภาวะที่ไม่เหมาะสม (Unconditioned
ที่ออกแบบมีความสามารถในการรับน�้าหนักบรรทุกไม่เป็นไปตามที่ต้องการ Operation) คือ มีการใช้งานโครงสร้างในสภาพแวดล้อมที่
ไม่เหมาะสม ท�าให้มีโอกาสเสี่ยงในการเสื่อมสภาพของวัสดุ หรือ
ความบกพร่องในงานก่อสร้าง (Construction การช�ารุดเสียหายของโครงสร้าง หรือมีน�้าหนักบรรทุกเกินกว่าที่ได้
Defects) เป็นความผิดพลาดที่เกิดขึ้นในขั้นตอนการลงมือ ออกแบบไว้ ตัวอย่างเช่น การรับน�้าหนักบรรทุกเกินพิกัด การใช้
ก่อสร้าง ซึ่งมักเกิดจากทักษะฝีมือของช่างก่อสร้างที่ไม่ได้มาตรฐาน งานโครงสร้างผิดประเภท การขาดการบ�ารุงอย่างเหมาะสมและ
หรือขาดการควบคุมการกอสร้างที่ดี ท�าให้เกิดจุดบกพร่องในโครงสร้าง ต่อเนื่อง เหตุไฟไหม้และภัยพิบัติต่าง ๆ รวมถึงการสูญเสียก�าลัง
อันเป็นผลท�าให้ความสามารถในการรับน�้าหนักบรรทุกลดลง และการทรุดตัวของดินฐานราก เป็นต้น
การวิบัติของโครงสร้างหลายกรณี สะพานหนานฟางอ้าว (Nanfangao Bridge) ตั้งอยู่บริเวณท่าเรือหนานฟาง
มักไม่ได้เกิดจากสาเหตุเดียว แต่อาจ ไต้หวัน โครงสร้างเป็นสะพานคานโค้งแบบมีสายรั้ง (Tied-Arch Bridge) ปลายคานโค้งแยก
เป็นผลมาจากหลายสาเหตุเกิดขึ้นร่วมกัน ออกเป็นสองขารูปร่างคล้ายส้อม ก่อสร้างแล้วเสร็จและเปิดใช้งานเมื่อปี ค.ศ. 1998 นับว่าเป็น
หรือส่งผลให้เกิดสาเหตุในล�าดับถัดไป โครงสร้างที่เป็นแลนด์มาร์คที่ส�าคัญอีกแห่งหนึ่งของไต้หวัน สะพานเกิดการวิบัติและพังทลายลง
ทั้งนี้เหตุการณ์วิบัติและพังทลายของ ดังแสดงในรูปที่ 8 เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม ค.ศ. 2019 เวลาประมาณ 9.30 น. ในขณะที่รถบรรทุก
โครงสร้างที่เกิดขึ้นไม่นานมานี้และมี น�้ามันแล่นผ่านบนสะพาน และเป็นเวลาไม่กี่ชั่วโมงหลังจากพายุไต้ฝุ่นพัดผ่าน มีผู้เสียชีวิต
ความน่าสนใจน�ามาเป็นกรณีศึกษาได้ 6 คน คณะกรรมการความปลอดภัยการขนส่งของไต้หวัน (Taiwan Transportation Safety
ดังนี้ Board) ได้รายงานสาเหตุการพังทลายว่า สะพานมีการใช้งานมานานหลายปีภายใต้สภาวะ
แวดล้อมที่มีความชื้นสูงและได้รับผลกระทบจากเกลือทะเล ท่อโพลิเอทิลีน (HDPE) ที่หุ้มเคเบิ้ล
เพื่อป้องกันความเสียหายของเคเบิ้ลเสื่อมสภาพและแตกร้าว น�้าฝนจึงรั่วไหลไปท�าให้เคเบิ้ล
และหัวยึด (Anchorage) เสียหายจากการเป็นสนิม เป็นเหตุให้พื้นที่รับแรงของเคเบิ้ลลดลง
เหลือเพียงร้อยละ 22-27 เท่านั้นในขณะที่รถบรรทุกน�้ามันแล่นผ่าน
รูปที่ 8 สะพานหนานฟางอ้าว
หลังจากการวิบัติ
58 ปีที่ 79 ฉบับที่ 1 มกราคม - มีนาคม 2569 l วิศวกรรมสาร
