Page 63 - วิศวกรรมสาร ปีที่ 79 ฉบับที่ 1 มกราคม - มีนาคม 2569

ความเสี่ยงในการวิบัติและพังทลายของโครงสร้าง

และตัวคูณลดก�าลัง (Resistance) สอดคล้องกับบริบทของประเทศไทย เพื่อ มีการประกันคุณภาพ (Quality Assurance; QA) โดยการ
ให้สัดส่วนความปลอดภัย (Safety Factor) อยู่ในเกณฑ์ที่ปลอดภัยและสมเหตุ ท�าแบบบันทึกต่าง ๆ เพื่อควบคุมการท�างานและสามารถ
สมผล นอกจากนั้นควรออกแบบโครงสร้างให้มีความเหนียว (Ductility) เพียง ตรวจสอบย้อนหลังได้
พอป้องกันไม่ให้เกิดการวิบัติแบบฉับพลัน รวมทั้งมีส่วนรองรับน�้าหนักส�ารอง
(Redundancy) เพื่อให้หน่วยแรงหรือน�้าหนักส่วนเกินสามารถถ่ายเทไปยังองค์ การบ�ารุงรักษาและติดตามพฤติกรรม

ประกอบโครงสร้างอื่นได้ ในส่วนของการใช้งานโปรแกรมวิเคราะห์โครงสร้างหรือ โครงสร้าง (Maintenance and Monitoring)
โปรแกรมออกแบบ ผู้ออกแบบจะต้องมีความเข้าใจถึงสมมติฐานที่ก�าหนด เพื่อให้สถานะของโครงสร้างมีความมั่นคงแข็งแรงและ
ในโปรแกรมและจะต้องปรับใช้ให้สอดคล้องกับสภาพการใช้งานจริง มีการ ปลอดภัยอยู่สม�่าเสมอในการใช้งาน จ�าเป็นต้องมีการ
ตรวจทานและตรวจสอบเพื่อให้เกิดความเชื่อมั่น รวมทั้งจะต้องก�าหนด ตรวจสอบและบ�ารุงรักษาโครงสร้างตามก�าหนดเวลา
รายละเอียดของแบบก่อสร้างให้เป็นไปตามข้อก�าหนดหรือมาตรฐานด้วย และด�าเนินการซ่อมแซมอย่างรวดเร็วเมื่อพบความ
เสียหายเกิดขึ้น ส�าหรับโครงสร้างสาธารณะจ�าเป็นต้อง
การควบคุมคุณภาพการก่อสร้าง (Construction Quality จ�ากัดน�้าหนักบรรทุกที่สามารถใช้งานได้โดยปลอดภัย

Control) โดยการก�าหนดควบคุมคุณภาพ (Quality Control; QC) โดยต้องมีป้ายแสดงพิกัดน�้าหนักที่ชัดเจนด้วย และ
จากการทดสอบวัสดุและกระบวนการท�างานต่าง ๆ ตามข้อก�าหนดรายการ ถ้าเป็นโครงสร้างที่มีความส�าคัญควรติดตั้งระบบเฝ้า
ก่อสร้างและสอดคล้องกับแบบก่อสร้าง ควบคุมเงื่อนไขสภาวะการท�างาน ตรวจวัดสุขภาพโครงสร้าง (Structural Health
ที่ไม่เหมาะสม เช่น ห้ามเทคอนกรีตในระหว่างฝนตกโดยไม่มีมาตรการรองรับ Monitoring) เพื่อเฝ้าระวังความผิดปกติที่อาจเกิดขึ้น
หรือห้ามปลดโครงสร้างชั่วคราวก่อนคอนกรีตจะได้ก�าลัง เป็นต้น รวมทั้ง และสามารถด�าเนินการแก้ไขได้อย่างรวดเร็ว

ประวัติผู้เขียนบทความ
ดร.พุทธิพงศ์ หะลีห์รัตนวัฒนา

การศึกษา : ความเชี่ยวชาญ :
— ปริญญาเอก วิศวกรรมศาสตรดุษฎีบัณฑิต (โยธา) — งานออกแบบและควบคุมการก่อสร้างสะพาน
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย — งานตรวจสอบสภาพความเสียหายและประเมินความแข็งแรง
— ปริญญาตรี วิศวกรรมศาสตรบัณฑิต (โยธา) ของโครงสร้าง
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย — งานพัฒนาติดตามสุขภาพของโครงสร้าง (Structural Health
Monitoring)

ต�าแหน่งปัจจุบัน :
— ผู้อ�านวยการกลุ่มงานโครงสร้างพิเศษ ส�านักก่อสร้างสะพาน

กรมทางหลวงชนบท
— ประธานคณะอนุกรรมการสาขาโครงสร้างและสะพาน วสท.

วิศวกรรมสาร l ปีที่ 79 ฉบับที่ 1 มกราคม - มีนาคม 2569 63