Page 56 - วิศวกรรมสาร ปีที่ 79 ฉบับที่ 1 มกราคม - มีนาคม 2569
P. 56
ความเสี่ยงในการวิบัติและพังทลายของโครงสร้าง
แม้จะแข็งแรงเกิดการวิบัติได้ ดังแสดงในรูปที่ 4 การทรุดตัวแบบ
สม�่าเสมอและการทรุดเอียงไม่ท�าให้เกิดความเสียหายแต่ถ้ามีค่า
การทรุดตัวมากเกินไป จะท�าให้ไม่สามารถใช้งานโครงสร้างได้โดย
สะดวกและปลอดภัย ขณะที่การทรุดตัวที่ไม่เท่ากันจะเป็นสาเหตุ
ท�าให้โครงสร้างเกิดความเสียหายและวิบัติได้
รูปที่ 2 รูปแบบการวิบัติของเสา
รูปที่ 4 การทรุดตัวของดินใต้โครงสร้างส่งผลต่อการวิบัติของโครงสร้าง
การวิบัติด้านการใช้งาน (Serviceability Failure)
เป็นเหตุการณ์ที่ไม่สามารถใช้งานโครงสร้างต่อไปได้ เนื่องจาก การวิบัติจากความล้า (Fatigue Failure) เป็นการ
โครงสร้างอยู่สภาวะที่ไม่เหมาะสมต่อการใช้งานโดยปลอดภัย เช่น วิบัติเมื่อโครงสร้างต้องรับแรงกระท�าซ�้าหรือแรงกระท�าเป็นรอบ
การแอ่นตัวมีค่ามากเกินกว่าขอบเขตการใช้งาน การสั่นไหวอยู่ใน ต่อเนื่องเป็นระยะเวลานาน ทั้งนี้ การวิบัติสามารถเกิดขึ้นได้แม้ว่า
ระดับรุนแรง หรือรอยแตกร้าวมีขนาดใหญ่กว่าที่ยอมให้ได้ เป็นต้น หน่วยแรงที่เกิดจากแรงกระท�านั้นจะมีค่าต�่ากว่าจุดครากของวัสดุ
การวิบัติประเภทนี้อาจไม่ได้ท�าให้โครงสร้างพังทลายก็ได้ รูปที่ 3 โดยแรงกระท�าจะสร้างความเสียหายแบบค่อยเป็นค่อยไปจากความ
แสดงผลของการแอ่นตัวที่มากเกินไปของคาน แม้ว่าคานจะไม่เกิด เสียหายขนาดเล็กและขยายตัวท�าให้โครงสร้างพังทลายลงอย่าง
การความเสียหายหรือการพังทลาย แต่ก็ท�าให้เกิดความไม่สะดวก ฉับพลันได้ รูปที่ 5 แสดงหน้าตัดของเหล็กเส้นที่วิบัติจากความล้า
และความไม่ปลอดภัยในการใช้งาน รอยร้าวขนาดเล็กจะเกิดขึ้นบริเวณพื้นผิวที่มีหน่วยแรงเข้มข้น จาก
นั้นจะขยายตัวไปตามหน้าตัดเมื่อได้รับแรงกระท�าซ�้า ท�าให้ก�าลัง
รับแรงของวัสดุลดลง เมื่อหน้าตัดลดลงไปมาก หน้าตัดจะไม่
สามารถต้านทานแรงกระท�าได้และฉีกขาดอย่างรวดเร็วจนวิบัติ
รูปที่ 3 การแอ่นตัวที่มากเกินไปของคานมีผลกับการใช้งาน
การวิบัติจากฐานราก (Foundation Failure)
เป็นกรณีที่ฐานรากหรือดินที่รองรับโครงสร้างไม่สามารถแบกรับ
น�้าหนักของโครงสร้างได้ ท�าให้เกิดการทรุดตัวที่มากเกินไป การ
ทรุดตัวที่ไม่เท่ากัน หรือการทรุดเอียง จนเสี่ยงท�าให้โครงสร้างที่ รูปที่ 5 หน้าตัดของเหล็กเส้นที่วิบัติจากความล้า
56 ปีที่ 79 ฉบับที่ 1 มกราคม - มีนาคม 2569 l วิศวกรรมสาร
