Page 8 - วิศวกรรมสาร ปีที่ 78 ฉบับที่ 3 กรกฎาคม - กันยายน 2568

ดร.ธรรมนูญ เฮงษฎีกุล
ดร.ฐิติรัตน์ เจ้าสกุล

การเปลี่ยนผ่านจากถนนสู่ราง:

โอกาสลดต้นทุนโลจิสติกส์ และความท้าทาย

ของผู้ประกอบการไทย

(From Road to Rail: Logistics Cost Reduction and Challenges Facing
Thai Freight Operators)

บทคัดย่อ

บทความนี้น�าเสนอการวิเคราะห์โอกาสและความท้าทายของการเปลี่ยนรูปแบบการขนส่งสินค้าจากถนนสู่
ระบบราง (Modal Shift) เพื่อปรับลดต้นทุนโลจิสติกส์ของประเทศไทย วิธีการศึกษาใช้ข้อมูลต้นทาง-ปลายทาง
(Origin-Destination: O-D) การขนส่งสินค้าระหว่างจังหวัด จ�านวนรวม 18,185 คู่ O-D ในปี พ.ศ. 2566 โดย

ใช้ต้นทุนการขนส่งต่อหน่วย (บาท/ตัน-กม.) ในแต่ละรูปแบบการขนส่ง (ทางถนน 1.54 ทางราง 0.79) เพื่อ
เปรียบเทียบระหว่างกรณีฐาน (Base Case) และกรณีการเปลี่ยนรูปแบบการขนส่ง (Modal Shift)
ผลการศึกษาพบว่า ในกรณีฐาน การขนส่งทางถนนมีสัดส่วนสูงถึง 531.06 ล้านตัน หรือ 71,670 ล้านตัน-กม.
และการขนส่งสินค้าทางราง 11.99 ล้านตัน หรือ 2,957 ล้านตัน-กม. ต้นทุนการขนส่งทางถนนอยู่ที่ 110,087
ล้านบาท หรือคิดเป็นสัดส่วนต้นทุนโลจิสติกส์ต่อ GDP 0.61 และต้นทุนการขนส่งทางรางอยู่ที่ 2,340 ล้านบาท

หรือคิดเป็นสัดส่วนต้นทุนโลจิสติกส์ต่อ GDP 0.01 ขณะที่ผลการวิเคราะห์ของกรณีการเปลี่ยนรูปแบบการขนส่ง
(Modal Shift) เมื่อย้ายสินค้า 1,230 คู่ O-D มาใช้ราง พบว่าปริมาณการขนส่งทางถนนลดอยู่ที่ 513.13 ล้านตัน

8 ปีที่ 78 ฉบับที่ 3 กรกฎาคม - กันยายน 2568 l วิศวกรรมสาร