Page 58 - วิศวกรรมสาร ปีที่ 78 ฉบับที่ 4 ตุลาคม - ธันวาคม 2568
P. 58
ดร.กลวัชร เฉลิมพงศ์
แนวทางการลดการแกว่ง
ระหว่างการท�างานของปั้นจั่น
โดยวิธีควบคุมแบบ Feedforward
และ Feedback
1. บทน�า
ปั้นจั่นหรือเครน (Crane) เป็นเครื่องจักรกลที่ใช้ส�าหรับยก รูปแบบในการลดการแกว่งของวัตถุในการ
และเคลื่อนย้ายวัสดุหรือชิ้นส่วนที่มีขนาดใหญ่หรือมีน�้าหนัก ใช้งานปั้นจั่น โดยหนึ่งในแนวทางที่มีการ
มาก ซึ่งไม่สามารถด�าเนินการได้ด้วยแรงงานมนุษย์หรือ ศึกษาและพัฒนามาอย่างต่อเนื่องคือการ
พัฒนาการลดการแกว่งด้วยหลักของทฤษฎี
อุปกรณ์พื้นฐานทั่วไป ปัจจุบันปั้นจั่นถูกใช้งานอย่างแพร่หลาย การควบคุม (Control Theory)
ในหลากหลายภาคอุตสาหกรรม เช่น การขนย้ายวัสดุหรือ การควบคุมแบบป้อนไปข้างหน้า หรือ
สินค้าในโรงงานอุตสาหกรรม และงานก่อสร้างอาคารหรือ Feedforward และ การควบคุมแบบป้อน
โครงสร้างพื้นฐานที่ จะเห็นได้ว่า ปั้นจั่นเป็นเครื่องจักรที่มี กลับ หรือ Feedback เป็นการแบ่งประเภท
การควบคุมตามการรับค�าสั่งในทฤษฎี
ความส�าคัญและแทบจะขาดไม่ได้ในระบบอุตสาหกรรมสมัยใหม่ ควบคุม โดยการควบคุมทั้ง 2 แบบนี้ได้
ถูกน�ามาใช้ในการพัฒนาการควบคุมและ
ปัญหาส�าคัญในการใช้งานปั้นจั่นคือ การแกว่งของสินค้าหรือวัตถุระหว่างการเคลื่อน ลดการแกว่งในการใช้งานปั้นจั่น โดยใน
ย้าย การแกว่งนี้เกิดขึ้นทั้งในขณะที่ปั้นจั่นก�าลังเคลื่อนที่ขนย้ายสินค้า (Sway) และการสั่น บทความนี้ จะน�าเสนอตัวอย่างและองค์
แกว่งตกค้างหลังจากที่ปั้นจั่นหยุดเคลื่อนที่ (Residual vibration) ซึ่งพฤติกรรมเหล่านี้ ความรู้ในการพัฒนาการลดการแกว่งด้วย
ส่งผลต่อทั้งความแม่นย�าของต�าแหน่งการเคลื่อนย้ายสินค้า และความปลอดภัยของการ วิธีการควบคุมทั้ง 2 แบบ
ปฏิบัติงาน โดยสาเหตุของพฤติกรรมนี้เป็นผลมาจากแรงปฏิกิริยาจากการเคลื่อนที่ของ
จุดยึดของลูกตุ้ม เพื่อแก้ไขปัญหานี้ ได้มีการพัฒนาทั้งเทคโนโลยีและงานวิจัยหลากหลาย
58 ปีที่ 78 ฉบับที่ 4 ตุลาคม - ธันวาคม 2568 l วิศวกรรมสาร
