Page 54 - วิศวกรรมสาร ปีที่ 78 ฉบับที่ 3 กรกฎาคม - กันยายน 2568
P. 54
ข้อควรรู้เกี่ยวกับเทคโนโลยี แบบรีเวิร์สออสโมซิสหรือ RO ส�าหรับการผลิตน้�าสะอาด
นอกจากนี้ อุตสาหกรรมพลังงานและโรงงานทั่วไป ยังใช้น�้า RO น�้ากลับมาใช้ใหม่ (Water Reuse/Recycle) โดยน�าน�้าเสียที่ผ่าน
เป็นน�้าป้อนในหม้อไอน�้า (Boiler) และระบบหล่อเย็น (Cooling การบ�าบัดเข้าสู่ RO เพื่อใช้ซ�้า ช่วยลดการใช้น�้า ลดต้นทุน และเป็น
Tower) เพื่อลดปัญหาตะกรันและการกัดกร่อน ยืดอายุการใช้งาน มิตรต่อสิ่งแวดล้อมโดยรูปที่ 6 แสดงตัวอย่างของการใช้ระบบ RO
เครื่องจักร อีกทั้งโรงงานหลายแห่งยังน�าระบบ RO มาใช้ในการน�า ในการผลิตน�้าสะอาดส�าหรับอุตสาหกรรมต่าง ๆ
รูปที่ 6 แสดงตัวอย่างของระบบ RO ที่ใช้ส�าหรับอุตสาหกรรม
ที่มา: https://pureaqua.com/industrial-brackish-water-reverse-osmosis-bwro-systems
การท�างานของระบบ RO ในอุตสาหกรรมประกอบด้วยหลาย (Pre-treatment) ไม่ดี ท�าให้เกิดปัญหา Scaling, Fouling และ
ขั้นตอน โดยเริ่มจากระบบบ�าบัดขั้นต้นหรือ Pre-treatment เพื่อ Biofouling จึงจ�าเป็นต้องอาศัยผู้เชี่ยวชาญในการออกแบบและ
ป้องกันการอุดตันและยืดอายุเมมเบรน ซึ่งประกอบด้วยการกรอง ดูแลระบบ ส�าหรับราคาติดตั้งไม่สามารถก�าหนดแน่นอนได้เพราะ
ตะกอนหยาบและความขุ่นด้วยถังกรองทราย การก�าจัดคลอรีน ขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายด้าน เช่น ปริมาณการใช้น�้าต่อวัน คุณภาพ
กลิ่น และสารอินทรีย์ด้วยถังกรองคาร์บอน การลดความกระด้าง น�้าดิบ (TDS, ความขุ่น, ความกระด้าง) และวัตถุประสงค์การใช้น�้า
ของน�้าด้วยหน่วยระบบ Softener เพื่อลดการเกิดตะกรัน รวมถึง (เช่น น�้าดื่ม ผลิตสินค้า Boiler หรือการ Reuse)
ในบางระบบอาจมีการใช้อัลตร้าฟิลเตรชั่น เพื่อกรองคอลลอยด์และ
แบคทีเรียก่อนเข้าสู่เมมเบรน RO ซึ่งใช้ปั๊มแรงดันสูงดันน�้าให้ผ่าน 4.2 การเปรียบเทียบการประยุกต์ใช้งานระบบ
รูพรุนขนาดเล็กมากของเมมเบรน ท�าให้ได้น�้าบริสุทธิ์แยกออกจาก RO ในการกรองน�้า
น�้าเข้มข้นที่เป็นของเสีย (Reject หรือ Brine) สุดท้ายคือระบบ ตารางที่ 1 แสดงรายละเอียดของความแตกต่างระหว่างระบบ
บ�าบัดขั้นหลัง (Post-treatment) ซึ่งเป็นขั้นตอนเสริม เช่น การ RO ที่ใช้ตามบ้านเรือนกับที่ใช้ในอุตสาหกรรมและใช้ส�าหรับน�้า
ปรับค่า pH การเติมแร่ธาตุ (Remineralization) เพื่อปรับคุณภาพ ทะเล โดยระบบ RO ที่ใช้ในครัวเรือน มุ่งเน้นการผลิตน�้าดื่ม มีขนาด
น�้าให้เหมาะสมต่อการใช้งาน และอาจมีการฆ่าเชื้อเพิ่มเติมด้วยรังสี กะทัดรัด ส่วนระบบ RO ที่มีการใช้ในอุตสาหกรรม เน้นการผลิต
UV หรือโอโซน เพื่อให้น�้ามีความสะอาดและปลอดภัยสูงสุดก่อน น�้าคุณภาพสูงและปริมาณน�้าใช้ที่มาก เพื่อรองรับกระบวนการผลิต
น�าไปใช้ในอุตสาหกรรม ที่ซับซ้อน เช่น อาหาร ยา อิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งต้องการหน่วยบ�าบัด
ระบบ RO อุตสาหกรรมแม้จะให้คุณภาพน�้าที่สะอาดบริสุทธิ์ น�้าหลายขั้นตอนและการควบคุมมาตรฐานอย่างเข้มงวด ขณะที่การ
แต่ก็มีข้อจ�ากัดส�าคัญ ได้แก่ ต้นทุนที่ยังค่อนข้างสูงทั้งค่าติดตั้ง ใช้ผลิตน�้าจืดจากน�้าทะเลเน้นแก้ปัญหาขาดแคลนน�้าในพื้นที่เกาะ
ค่าซ่อมบ�ารุง และค่าเปลี่ยนเมมเบรน อีกทั้งยังมีการสูญเสียน�้าบาง หรือชายฝั่ง ผลิตน�้าระดับชุมชนหรือจังหวัด โดยใช้เทคโนโลยีแรง
ส่วนจากน�้าทิ้ง (Reject water) ประมาณ 30–50% รวมถึงความ ดันสูง มีต้นทุนและพลังงานสูง รวมถึงต้องจัดการน�้าทิ้งอย่าง
เสี่ยงที่เมมเบรนอุดตันง่าย หากขั้นตอนการบ�าบัดขั้นต้น เหมาะสมเพื่อป้องกันผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมทางทะเล
54 ปีที่ 78 ฉบับที่ 3 กรกฎาคม - กันยายน 2568 l วิศวกรรมสาร
