Page 57 - วิศวกรรมสาร ปีที่ 78 ฉบับที่ 3 กรกฎาคม - กันยายน 2568
P. 57
ข้อควรรู้เกี่ยวกับเทคโนโลยี แบบรีเวิร์สออสโมซิสหรือ RO ส�าหรับการผลิตน้�าสะอาด
ขนาดเล็กจะท�าความสะอาดได้ยาก คอลลอยด์ที่พบทั่วไปสามารถ แตกสลาย ส่งผลให้สมบัติคัดแยกเกลือลดลงอย่างชัดเจน
แบ่งเป็นคอลลอยด์ที่มาจากสารอินทรีย์ได้แก่ พอลิแซ็กคาไรด์, ขณะเดียวกันการซึมผ่านของน�้ากลับเพิ่มสูงขึ้นเนื่องจากโครงสร้าง
โปรตีน, และสารอินทรีย์ธรรมชาติบางชนิด และคอลลอยด์ที่มา เมมเบรนสูญเสียความหนาแน่นทางเคมี ปัญหานี้มักเกิดจากการควบคุม
จากสารอนินทรีย์ ได้แก่ ดินตะกอนคอลลอยด์ซิลิกา ซัลเฟอร์ การฆ่าเชื้อหรือการบ�าบัดน�้าดิบด้วยคลอรีนที่ไม่เหมาะสม หรือการ
อลูมิเนียมและเหล็กที่ตกตะกอนจากน�้าที่ผ่านการบ�าบัดไม่สมบูรณ์ ใช้สารเคมีท�าความสะอาดที่มีความเข้มข้นเกินกว่าค่าที่แนะน�า
และผลิตภัณฑ์จากการกัดกร่อน 5.1.3 ความเสียหายของเมมเบรนจากปัจจัย
5.1.1.4 การอุดตันจากจุลินทรีย์และการ กายภาพ
สร้างไบโอฟิล์ม ความเสียหายเชิงกลหรือทางกายภาพของแผ่นเมมเบรน
ปัญหาการอุดตันจากจุลินทรีย์และการสร้างไบโอฟิล์ม แบบ RO มักเกิดจากแรงดันและแรงเฉือนที่มากเกินไปใน
บนแผ่นเมมเบรน RO ถือเป็นความท้าทายส�าคัญ เนื่องจากการ กระบวนการท�างาน ซึ่งท�าให้โครงสร้างฟิล์มบางหรือชั้นรองรับของ
สะสมและเจริญเติบโตของไบโอฟิล์มที่ไม่พึงประสงค์ จุลินทรีย์ เมมเบรน เกิดการฉีกขาดหรือเสียรูปถาวร รวมถึงการท�างานภายใต้
ในน�้าสามารถยึดเกาะบนพื้นผิวเมมเบรนและหลั่งสารพอลิเมอร์ แรงดันสูงเกินค่าที่ออกแบบไว้ ส่งผลให้เกิดการฉีกขาดหรือรอยรั่ว
นอกเซลล์ (Extracellular Polymeric Substances: EPS) ซึ่งมี ในโมดูลเมมเบรน ความเสียหายเชิงกลเหล่านี้ท�าให้เกิดการรั่วซึม
องค์ประกอบหลักเป็นโพลีแซ็กคาไรด์และโปรตีน โดย EPSs ท�า ของสารละลาย เพิ่มการไหลผ่านของเกลือ และลดอายุการใช้งาน
หน้าที่ทั้งกักเก็บสารอาหารและสร้างโครงสร้างที่มั่นคงให้แก่กลุ่มจุลินทรีย์ ของเมมเบรนลงอย่างมีนัยส�าคัญ
หลายชนิดร่วมกัน โดยไบโอฟิล์มที่เกิดขึ้นส่งผลให้สมรรถนะของ
เมมเบรนลดลง ทั้งในด้านการซึมผ่านของน�้าและการก�าจัดเกลือ 5.2 การเฝ้าติดตามตรวจสอบและแนวทาง
การบ�ารุงรักษาระบบ RO
5.1.2 การเสื่อมสภาพจากสารเคมี การเฝ้าติดตาม ตรวจสอบ และบ�ารุงรักษาระบบกรองน�้าแบบ
การเสื่อมสภาพของเมมเบรน RO จากสารเคมีเป็นอีก RO ดังรูปที่ 8 เป็นการท�างานที่ครอบคลุมตั้งแต่ คุณภาพน�้าป้อน
หนึ่งปัญหาส�าคัญที่ส่งผลต่อสมรรถนะการแยกมลสาร โดยทั่วไป การเตรียมและปรับสภาพน�้า การเฝ้าติดตามการท�างาน การป้องกัน
มักเกิดจากการสัมผัสสารเคมีที่มีฤทธิ์ออกซิไดซ์ เช่น คลอรีน ตะกอนและความขุ่นและการท�าความสะอาดเมมเบรน การควบคุม
ไฮโปคลอไรต์ และสารออกซิแดนท์อื่น ๆ ซึ่งสามารถท�าลาย สารเคมี และ การบันทึกข้อมูล เพื่อให้ระบบท�างานได้อย่างต่อเนื่อง
โครงสร้างโพลีเมอร์ของชั้นบางที่เป็นหัวใจของการคัดแยกเกลือ มีประสิทธิภาพ และยืดอายุการใช้งานของเมมเบรน
การเกิดปฏิกิริยาออกซิเดชันจะท�าให้พันธะเอไมด์ในโครงสร้างโพลีอะไมด์
รูปที่ 8 การเฝ้าติดตามตรวจสอบและดูแลรักษาการท�างานของระบบ RO
ที่มา: https://watersurplus.com
วิศวกรรมสาร l ปีที่ 78 ฉบับที่ 3 กรกฎาคม - กันยายน 2568 57
