Page 39 - วิศวกรรมสาร ปีที่ 79 ฉบับที่ 1 มกราคม - มีนาคม 2569
P. 39
หลักการป้องกันอันตรายจากการท�างานกับไฟฟ้า
ลักษณะของอันตรายจากไฟฟ้า 1.2 มีจุดที่กระแสไฟฟ้าไหลเข้าและจุดที่กระแสไหลออก
ต่อบุคคล ซึ่งจะสามารถมองเห็นเป็นแผลหรือจุดได้ ทั้งนี้ขนาดของแผลหรือ
จุดที่กระแสไหลเข้าและออกนั้นจะขึ้นอยู่กับขนาดของแรงดันและ
1. ไฟฟ้าดูด (Electric Shock) คือ การที่บุคคล (หรือ กระแสที่ไหลผ่านจุดนั้น รวมทั้งระยะเวลาที่กระแสไฟฟ้าไหลผ่าน
สิ่งมีชีวิต) มีกระแสไฟฟ้าไหลผ่านร่างกาย ซึ่งเป็นอันตรายต่อบุคคล ร่างกายด้วย
กระแสไฟฟ้าจะไหลผ่านร่างกายได้จะต้องเป็นการไหลครบวงจร จากรูปที่ 1 บุคคลที่ 1 สัมผัสสายไฟฟ้าหมายเลข 1 ซึ่งมี
นั่นคือกระแสไฟฟ้าจะไหลเข้าร่างกาย และไหลกลับไปยังแหล่ง แรงดันไฟฟ้าต่างจากดิน (ในที่นี้สมมติว่าเป็น 230 V) จึงมีกระแส
ก�าเนิดได้ และการที่กระแสไฟฟ้าจะไหลผ่านร่างกายได้ต้อง ไฟฟ้าไหลผ่านร่างกายเข้าที่มือและผ่านไปออกที่เท้า กระแสไฟฟ้า
ประกอบด้วยเงื่อนไข ดังนี้ ไหลครบวงจรไปขึ้นที่หม้อแปลงไฟฟ้า บุคคลที่ 1 จึงถูกไฟดูด
1.1 ร่างกายสัมผัสกับส่วนที่มีไฟฟ้า 2 จุดพร้อมกัน เป็นสอง ส�าหรับบุคคลที่ 2 สัมผัสสายไฟฟ้าหมายเลข 0 ในทางไฟฟ้าเรียกว่า
จุดที่มีแรงดันไฟฟ้าต่างกัน เช่น มือสัมผัสกับไฟฟ้าแรงดัน 230 โวลต์ สายศูนย์หรือสายนิวทรัล ซึ่งเป็นสายที่มีแรงดันเป็นศูนย์เทียบกับ
และเท้ายืนพื้นพื้นดินซึ่งมีแรงดันเป็นศูนย์ โดยไม่มีการป้องกัน ดิน คือมีแรงดันเท่ากับดินนั่นเอง บุคคลที่ 2 จึงสัมผัสส่วนที่สองจุด
จะมีกระแสไฟฟ้าไหลผ่านร่างกายระหว่างมือไปยังเท้า ซึ่งจะมีผล มีแรงดันเท่ากันจึงไม่มีกระแสไฟฟ้าไหลผ่านร่างกาย (ไม่ครบเงื่อนไข
ให้เกิดไฟฟ้าดูด (ดูรูปที่ 1) ตามข้างต้น)
รูปที่ 1 แสดงการไหลของกระแสไฟฟ้าไหลผ่านและไม่ผ่านร่างกายกรณีสัมผัสสายไฟฟ้า
รูปที่ 2 ตัวอย่างไฟฟ้าดูดเมื่อสายไฟฉนวนช�ารุด
วิศวกรรมสาร l ปีที่ 79 ฉบับที่ 1 มกราคม - มีนาคม 2569 39
