Page 31 - วิศวกรรมสาร ปีที่ 78 ฉบับที่ 4 ตุลาคม - ธันวาคม 2568
P. 31
นวัตกรรมสายรัดจากไม้ไฟเบอร์ (FibreStrap)
ปัจจัยท้าทายทางวิศวกรรมของนวัตกรรม FibreStrap
แม้ว่านวัตกรรมสายรัดจากไม้ไฟเบอร์ (FibreStrap) จะเป็นวัสดุที่มีแนวคิดในด้าน
ความยั่งยืน แต่ในมุมมองของวิศวกรรมวัสดุ ยังมีหลายเรื่องที่ต้องพัฒนาให้สมบูรณ์ก่อน
จะน�าไปใช้ได้อย่างแพร่หลายในอุตสาหกรรมจริง
ประการแรกคือ การควบคุมคุณสมบัติของเส้นใยไม้ให้เท่ากันในทุกการผลิต เส้นใย
ธรรมชาติแต่ละชุดมักมีความยาว ความชื้น และความหนาแน่นไม่เหมือนกัน ซึ่งส่งผลต่อ
ความแข็งแรงและการยึดเกาะของสายรัดได้ วิศวกรจึงต้องออกแบบกระบวนการผลิตที่
แม่นย�า เพื่อให้วัสดุที่ได้มีคุณภาพคงที่ เหมือนกับการควบคุมคุณภาพสายรัดพลาสติกที่ใช้
ในปัจจุบัน ประการต่อมาคือ ความทนทานต่อสภาพแวดล้อม สายรัดจากเส้นใยไม้มักดูด
ความชื้นได้ง่าย เมื่อเจอกับฝนหรืออากาศชื้นนาน ๆ ความแข็งแรงอาจลดลง วิศวกรจึงต้อง
พัฒนา “สารเคลือบกันความชื้น (Moisture Barrier Coating)” ที่ไม่ท�าลายสิ่งแวดล้อม
เพื่อช่วยยืดอายุการใช้งาน และยังคงย่อยสลายได้เมื่อหมดอายุ
อีกปัจจัยหนึ่งที่ท้าทายคือ การออกแบบระบบเชื่อมต่อ (Jointing System) ส�าหรับ
การใช้งานจริง เช่น เครื่องรัดพาเลทในโรงงาน ซึ่งเดิมถูกสร้างมาให้ใช้กับสายรัดพลาสติก
วิศวกรต้องปรับค่าต่าง ๆ เช่น แรงดึง แรงล็อก และอุณหภูมิ ให้เหมาะสมกับ FibreStrap
เพื่อให้ใช้งานได้ดีและปลอดภัยเหมือนวัสดุเดิม
บทสรุปและข้อเสนอแนะ
นวัตกรรมสายรัดจากไม้ไฟเบอร์ ได้จริงในอุตสาหกรรม โดยไม่ท�าลายสิ่งแวดล้อม และยังคงมีคุณสมบัติแข็งแรง
(FibreStrap) ได้รับค�าตัดสินของ เหมือนวัสดุทั่วไป วัสดุชนิดนี้ท�าจากเส้นใยไม้ที่ถูกอัดแน่นด้วยเทคโนโลยีใหม่ ท�าให้
คณะกรรมการจากการประกวดในเวที Green ทั้งเบา แข็งแรง และย่อยสลายได้เมื่อหมดอายุการใช้งาน แสดงให้เห็นว่าธรรมชาติ
Product Award 2024 ว่า “FibreStrap ยังคงเป็นแรงบันดาลใจส�าคัญของการสร้างวัสดุวิศวกรรมยุคใหม่
เป็นทางเลือกที่สามารถน�ามาทดแทนสายรัด ส�าหรับประเทศไทย แนวคิดเช่นนี้ไม่เพียงช่วยลดการใช้และการน�าเข้าพลาสติก
พลาสติกที่เราคุ้นเคย มีดีไซน์ที่สวยงาม จากต่างประเทศ แต่ยังเปิดโอกาสให้เราพัฒนาวัสดุชีวภาพชนิดใหม่ ๆ โดยใช้
ใช้งานได้จริง และเป็นการปฏิวัติวงการ ทรัพยากรธรรมชาติที่มีอยู่ในประเทศ เช่น ไม้ยูคาลิปตัส ปอ หรือไผ่ ซึ่งสามารถน�ามา
บรรจุภัณฑ์อีกด้วย” ซึ่งถือได้ว่าเป็นอีก วิจัยและต่อยอดเป็นวัสดุเชิงวิศวกรรมได้ ซึ่งควรได้รับการสนับสนุนจากทั้งภาคการ
ตัวอย่างหนึ่งของการ “ออกแบบวัสดุเพื่อ ศึกษา ภาคอุตสาหกรรม และภาครัฐ เพื่อสร้างระบบวัสดุที่หมุนเวียนได้จริง และ
ความยั่งยืน” หรือ Design for Sustainability เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมในระยะยาว “Made to endure, but not to last.
ซึ่งหมายถึงการสร้างวัสดุที่สามารถใช้งาน ผลิตให้แข็งแรงพอส�าหรับการใช้งาน แต่ไม่คงอยู่สร้างภาระให้โลกหลังหมดอายุ ”
วิศวกรรมสาร l ปีที่ 78 ฉบับที่ 4 ตุลาคม - ธันวาคม 2568 31
